پرش به محتوا

نجم الدین الخبوشانی

از ویکی‌وحدت
نجم‌الدین الخبوشانی
نام کاملنجم الدین ابوالبرکات محمد بن موفق بن سعید خبوشانی شافعی صوفی
اطلاعات شخصی
سال تولد510 ق، ۴۹۵ ش‌، ۱۱۱۶ م
محل تولدنیشابور
سال درگذشت587 ق، ۵۷۰ ش‌، ۱۱۹۱ م
محل درگذشتقاهره
استادانمحمد بن یحیی، هبه الرحمن بن قشیری
آثار
  • تحقیق المحیط
فعالیت‌هااز علمای اهل سنت و جماعت و از متصوفه برجسته در قرن ششم هجری

نجم‌الدین ابوالبرکات محمد بن موفق بن سعید خبوشانی شافعی صوفی از علمای اهل‌سنت و جماعت و از متصوفه برجسته در قرن ششم هجری بود. ذهبی درباره او می‌گوید: «فقیهی بزرگ و زاهد»[۱].

زندگی

اصلش اهل خبوشان از روستاهای نیشابور است و در سال 510 هجری قمری منطبق با 1116 میلادی در نزدیکی آن به دنیا آمد.

حیات علمی

وی فقیه شافعی بود و در فقه «تحقیق المحیط» را ایجاد کرد[۲]. او در فقه در محضر محمد بن یحیی بود و از استاد پیشی گرفت تا اینکه ابن خلکان گفت: او در تالیفات خود به المحیط که شانزده جلد است استناد می‌کرد. از هبة‌الرحمن بن قشیری نیز روایت کرده است. او به مصر رفت و مدتی در مسجد و سپس در مزار شافعی سکنی گزید. او خود را وقف ایجاد مقبره‌ای برای شافعی کرد و به مطالعه، فتوا و تألیف اشتغال داشت. السخاوی گفت: الخبوشانی به اهل بدعت پاسخ داد و از آنان توبه کرد و عقیده اشعری را در سرزمین مصر آشکار کرد. ابن خلکان گفت: سلطان صلاح‌الدین به او نزدیک بود و به او ایمان آورد و گروهی از یارانش را دیدم که فضیلت و دین و سلامت باطنش را توصیف می‌کردند.»

زمانی که سلطان صلاح‌الدین ایوبی خواست حکومت فاطمی را از بین ببرد، دراین‌باره از فقها سوال کرد و جمعی از فقها فتوا دادند که نجم‌الدین خبوشانی از جمله آنها بود. پس در فتواها مبالغه کرد و کاستی‌های فراوان از آنها را اعلام کرد و ایمان را از آنها سلب کرد و بر آنها سخن‌ها راند[۳].

درگذشت

وی در ماه ذی القعده 587 هجری قمری منطبق با 1191 در قاهره درگذشت و در گنبدی زیر پای شافعی در حالی که توری بین آنها قرار داشت به خاک سپرده شد[۴].

پانویس

  1. سير أعلام النبلاء، الذهبي، ج15، ص372-373، ط2006م، دار الحديث، القاهرة
  2. الأعلام، الزركلي، ج7، ص120، ط15، دار العلم للملايين
  3. مسالك الأبصار في ممالك الأمصار، ابن فضل الله العمري، ج27، ص99، ط1، المجمع الثقافي، أبو ظبي
  4. الوافي بالوفيات، صلاح الدين الصفدي، ج5، ص68، ط2000م، دار إحياء التراث، بيروت