سوره تین
| سورۀ تین | |
|---|---|
| نامهای دیگر سوره |
|
| شماره سوره | ۹۵ |
| محل نزول | مکه (مکی) |
| جزء | ۳۰ |
| تعداد آیات | ۸ |
سورۀ تین، یا همان سورۀ والتین و یا سورۀ الزیتون، نود و پنجمین سورۀ قرآن و نازل شده در مکه است. سورۀ تین با ۸ آیه در جزء سیام قرآن و در گروه سورههای مفصلات جای دارد. نامگذاری این سوره به تین (انجیر)، به دلیل قسم خوردن خداوند به آن در آیۀ اول این سوره است. محور اصلی سورۀ تین، تبیین مسئله قیامت و پاداش اُخرَوی است. در برخی از روایات، منظور از «و التین و الزیتون»، امام حسن (علیهالسّلام) و امام حسین (علیهالسّلام) هستند. از آثار تلاوت سورۀ تین، سلامتی و یقین و پاداشی معادل پاداش روزه روایت شده است.
نامگذاری
این سوره را به این دلیل «تین» مینامند که خداوند در آیۀ اول به آن سوگند خورده است. تین به معنای انجیر است[۱]. سوره تین را گاهی «زیتون» یا «تین و زیتون» مینامند[۲].
مفسران درباۀ معنای کلمه «تین» و «زیتون» چند احتمال را مطرح کردهاند:
- انجیر و زیتون خوراکی، مراد است.
- به مسجد دمشق اشاره میکند.
- مراد از زیتون مسجد بیت المقدس است.
- این دو کلمه به دو کوه در سرزمین شام و بیت المقدس اشاره میکند که به زبان سُریانی، آنها را طور تینا و طور زیتا میگویند[۳].
- امام صادق (علیهالسّلام) در روایتی «والتین والزیتون» را امام حسن (علیهالسّلام) و امام حسین (علیهالسّلام) دانسته است[۴].
محل و ترتیب نزول
- سورۀ تین، از سورههای مکی و در ترتیب نزول بیست و هشتمین سورهای است که بر پیامبر (صلّیالله علیه وآله) نازل شده است.
- این سوره در چینش کنونی مُصحَف، نود و پنجمین سوره است[۵] و در جزء سیام قرآن جای دارد[۶].
- علامه طباطبایی احتمال مدنی بودن سوره را نیز مطرح کرده است[۷].
تعداد آیات و دیگر ویژگیها
- سورۀ تین ۸ آیه، ۳۴ کلمه و ۱۶۲ حرف دارد.
- این سوره جزو سورههای مفصلات (دارای آیههای کوتاه) و از سورههای کوچک قرآن است.
- سورۀ تین از جمله سورههایی است که با سوگند آغاز میشود و خداوند به چهار چیز (انجیر، زیتون، طور سینا و شهر مکه) سوگند یاد میکند[۸].
- از انجیر یکبار و از زیتون شش بار در قرآن نام برده شده است[۹].
محتوا
سورۀ تین دربارۀ برانگیختهشدن در قیامت، حسابرسی خداوند و پاداش اُخرَوی سخن میگوید. ابتدا به خلقت انسان بر شایستهترین شکل اشاره میکند و سپس به این نکته میپردازد که برخی از افراد، بر فطرت اولیهشان باقی میمانند؛ اما برخی به پستترین مقام میرسند. در آخر هم نشان میدهد حکمت خداوند بر این است که بین این دو دسته در پاداش، تفاوت بگذارد[۱۰].
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ علیاکبر دهخدا، لغتنامه، ذیل واژۀ تین.
- ↑ بهاءالدین خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، سال ۱۳۷۷ش، ج ۲، ص ۱۲۶۵.
- ↑ همان.
- ↑ سید هاشم بحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن، سال ۱۴۱۶ ق، ج ۵، ص ۶۹۲.
- ↑ محمدهادی معرفت، آموزش علوم قرآن، سال ۱۳۷۱ش، ج ۱، ص ۱۶۶.
- ↑ بهاءالدین خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، سال ۱۳۷۷ ش، ج ۲، ص ۱۲۶۵.
- ↑ سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۲۰، ص ۳۱۹.
- ↑ بهاءالدین خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، سال ۱۳۷۷ش، ج ۲، ص ۱۲۶۵.
- ↑ محسن قرائتی، تفسیر نور، سال ۱۳۸۸ ش، ج ۱۰، ص ۵۳۲.
- ↑ سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، سال ۱۹۷۴ م، ج ۲۰، ص ۳۱۸.
منابع
- دهخدا، علیاکبر، لغتنامه، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 20 مهرماه 1405 ش.
- خرمشاهی، بهاءالدین، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، سال ۱۳۷۷ش، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 20 مهرماه 1405 ش.
- بحرانی، سید هاشم، البرهان فی تفسیرالقرآن، سال ۱۴۱۶ ق، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 20 مهرماه 1405 ش.
- معرفت، محمدهادی، آموزش علوم قرآن، سال ۱۳۷۱ش، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 20 مهرماه 1405 ش.
- طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 20 مهرماه 1405 ش.
- قرائتی، محسن، تفسیر نور، سال ۱۳۸۸ ش، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 20 مهرماه 1405 ش.