سوره حاقه

سورۀ حاقه
شماره سوره	۶۹
محل نزول	مکه (مکی)
جزء	۲۹
تعداد آیات	۵۲

سورۀ حاقه، شصت و نهمین سوره و از سوره‌های مکی است که در جزء ۲۹ قرآن قرار دارد. این سوره به این دلیل که چون در سه آیۀ اول آن، سه بار واژۀ الحاقه آمده، حاقه نامیده شده است و منظور از حاقه، روز قیامت است. موضوع اصلی این سوره، معاد و توصیف روز قیامت است که وقوع آن را حتمی دانسته و دربارۀ عاقبت کسانی که منکر قیامت شدند سخن گفته است. از آیات مشهور این سوره، آیات ۴۴ ـ ۴۶ است که می‌گوید اگر پیامبر (صلّی‌الله‌ علیه‌ و‌آله‌) سخن دروغی را به خداوند نسبت دهد، خداوند از او انتقام خواهد گرفت و رگ قلبش را قطع خواهد کرد. در روایات آمده است که هر کسی سورۀ حاقه را قرائت کند، حسابرسی اعمالش نزد خداوند، آسان خواهد بود و خواندن این سوره در نمازهای واجب و نافله‌ها، از آثار ایمان به خدا و پیامبر اوست.

نام‌‌گذاری

در سه آیۀ نخست این سوره، از «حاقه» سخن گفته شده و به‌ همین دلیل این سوره را الحاقه می‌نامند. مراد از حاقه روز قیامت است. حاقه از حق گرفته شده و به معنای آن چیزی می‌باشد که حتمی، مقرر و واقعی است.

ترتیب و محل نزول

• سورۀ حاقه، از سوره‌های مکی و در ترتیب نزول، هفتاد و هشتمین سوره‌ای است که بر (صلّی‌ الله‌ علیه‌ و‌آله‌) نازل شده است.
• این سوره در چینش کنونی مُصحَف، در ردیف شصت و نهم قرار دارد و در جزء ۲۹ قرآن قرار دارد.

تعداد آیات و دیگر مشخصات

• سورۀ حاقه ۵۲ آیه، ۲۶۱ کلمه و ۱۱۳۳ حرف دارد.
• جزء سوره‌های مُفَصَّلات، (دارای آیات کوتاه) است.

محتوا

موضوع اصلی سورۀ حاقه،‌ یادآوری قیامت است و علاوه بر آن، موضوعات محوری این سوره عبارت‌ است از:

1. بیان اجمالی سرگذشت امت‌های گذشته که منکر قیامت بودند، خصوصا قوم عاد، ثمود و فرعون؛
2. بیان احوال روز قیامت و تقسیم شدن مردم به دو گروه اصحاب یمین و شمال که گروه‌های سعادتمند و بدعاقبت هستند؛
3. تصدیق گفته‌های قرآن و عظمت آن.

فضایل سوره

• از پیامبر (صلّی‌الله‌ علیه‌ و‌آله‌) نقل شده است که هر کسی سورۀ حاقه را قرائت کند، حسابرسی اعمالش نزد خداوند، آسان خواهد بود.
• از امام باقر (علیه‌السّلام) نقل شده است كه سورۀ حاقه را بسیار بخوانید؛ زیرا قرائت آن در نمازهای واجب و نافله‌ها، از آثار ایمان به خدا و پیامبر اوست و كسی كه آن را بخواند تا روزی كه خدا را ملاقات کند، دینش محفوظ خواهد ماند.

جستارهای وابسته

• قرآن
• دروغ
• ایمان
• قیامت
• سوره‌های مکی

منابع

• طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، سال ۱۳۹۳ ق، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب:‏ ‏22 مهرماه 1405 ش.

• معرفت، محمدهادی، آموزش علوم قرآن، سال ۱۳۷۱ ش، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب:‏ ‏22 مهرماه 1405 ش.

• خرمشاهی، بهاءالدین، دانش‌نامه قرآن و قرآن‌پژوهی، سال ۱۳۷۷ ش، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب:‏ ‏22 مهرماه 1405 ش.

• شیخ طبرسی، مجمع البیان، انتشارات دارالمعرفة، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب:‏ ‏22 مهرماه 1405 ش.