سوره شعرا
| سورۀ شُعَراء | |
|---|---|
 | |
 | |
| شماره سوره | 26 |
| محل نزول | مکه (مکی) |
| جزء | 19 |
| تعداد آیات | 383 |
سورۀ شُعَراء، بیست و ششمین سوره از قرآن مجید است که 227 آیه دارد. این سوره در جزء 19 قرار دارد و از سورههای مکی محسوب میشود. سورۀ شعرا به لحاظ ترتیب نزول در رتبۀ 47 قرار دارد. سورۀ شعراء به موضوع نهضت انبیا از حضرت نوح (علیهالسلام) تا حضرت محمد (صلّیالله علیه وآله) و یادآوری سرانجام دشمنان آنان پرداخته و بیشتر روی اصول اعتقادی، توحید، معاد، دعوت پیامبران و اهمیت قرآن تأکید میکند. هدف اصلی سورۀ شعراء را دلداری به پیامبر در برابر تکذیبها و تهمتهای قومش دانستهاند.
در فضیلت تلاوت این سوره آمده است هر کسی سورۀ شعرا را بخواند، به ازاء هر فردی که ایمان به نوح، هود، شعیب، صالح، ابراهیم، عیسی و محمد آورده و هر فردی که آنها را تکذیب کرده، ده پاداش داده میشود.
نامگذاری
نامگذاری این سوره به نام شُعَراء به دلیل سخن گفتن از شاعران در آیات پایانی (۲۲۴ تا۲۲۷) این سوره است. نام دیگر این سورۀ طسم (خوانده میشود طا سین میم) است؛ چراکه با همین حروف مُقطَّعه شروع میشود[۱]. نام دیگر این سوره جامعه است؛ زیرا علاوه بر مسائل گوناگون، داستان چندین پیامبر و اقوام گذشته را در خود جمع کرده است[۲].
مکان و ترتیب نزول
- سورۀ شعراء جزو سورههای مکی و در ترتیب نزول، چهل و هفتمین سورهای است که بر پیامبر (صلّیالله علیه وآله) نازل شده است.
- این سوره در چینش کنونی مُصحَف، بیست و ششمین سوره است و در جزء نوزدهم قرآن جای دارد[۳].
تعداد آیات
- سورۀ شعراء ۲۲۷ آیه، ۱۲۲۳ کلمه و ۵۶۳۰ حرف دارد و از نظر حجم، از سورههای مَثانی و متوسط است که نیم جزء قرآن را دربر گرفته است[۴].
- سورۀ شعراء دوازدهمین سوره از سورههای مقطعات (سورههایی که با حروف مقطعه آغاز میشوند) است[۵] و به این دلیل که با «طسم» شروع میشود، آن را جزو سورههای طَواسین دانستهاند[۶].
- سورۀ شعراء بیشترین تعداد آیات را بعد از سورۀ بقره دارد؛ هرچند از نظر تعداد کلمات چنین نیست و از بسیاری از سورههای قرآن کوتاهتر است[۷].
محتوا
از دیدگاه علامه طباطبایی هدف اصلی سوره دلداری به پیامبر است که در برابر تکذیب اکثریت قومش نسبت به کتاب آسمانی (قرآن) و تهمتهایی مثل جنون و شاعری و نیز با بیان داستانهای پیامبران پیشین و یادآوری سرانجام دشمنان آنان، به تکذیب کنندگان پیامبر هشدار داده که از سرنوشت آنان عبرت بگیرند[۸]. مقاصد این سوره را توحید الهی، خوف از آخرت، تصدیق وحی بر حضرت محمد (صلّیالله علیه وآله) و رسالت جهانی او، دعوت به تقوا، بدفرجامی مخالفین نهضت انبیای الهی، منطق استبداد، شروع هرکار اصلاحی از خود و برنامه رستگاری و سرفرازی دانستهاند[۹].
لحن آیات این سوره را هماهنگ با دیگر سورههای مکی دانستهاند که بیشتر روی اصول اعتقادی، توحید، معاد، دعوت پیامبران و اهمیت قرآن تأکید میکند[۱۰].
تفسیر نمونه محتوای سوره شعرا را به سه بخش تقسیم کرده است:
- بخش اول: عظمت قرآن، دلداری به پیامبر در برابر پافشاری و خیرهسری مشرکان، اشاره به نشانههای توحید و سخن از صفات خدا؛
- بخش دوم: بازگویی فرازهایی از سرگذشت و مبارزات پیامبرانی چون نوح، ابراهیم، لوط، هود، صالح، شعیب و بهویژه موسی و اشاره به استدلالهای منکران پیامبران و شباهت آن با استدلالهای منکران پیامبر اسلام و در نهایت بیان عاقبت منکران پیامبران گذشته؛
- بخش سوم: نتیجهگیری بخشهای گذشته، توصیه به پیامبر دربارهٔ شیوه دعوت به اسلام و برخورد با مؤمنان، دلداری به پیامبر و بشارت به مؤمنان[۱۱].
فضائل سوره
در فضیلت تلاوت این سوره از پیامبر (صلّیالله علیه وآله) آمده است هر کسی سورۀ شعرا را بخواند، به ازاء هر فردی که ایمان به نوح، هود، شعیب، صالح، ابراهیم، عیسی و محمد آورده و هر فردی که آنها را تکذیب کرده، ده پاداش داده میشود[۱۲].
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ بهاءالدین خرمشاهی، «سوره شعراء»، ص۱۲۴۴.
- ↑ سید محمد رضا صفوی، «سوره شعراء»، ص۷۴۴.
- ↑ محمد هادی معرفت، آموزش علوم قرآن، ۱۳۷۱ش، ج۲، ص۱۶۶.
- ↑ بهاءالدین خرمشاهی، «سوره شعراء»، ص۱۲۴۴.
- ↑ سید محمد رضا صفوی، «سوره شعراء»، ص ۷۴۴.
- ↑ محمود رامیار، تاریخ قرآن، ۱۳۸۷ش، ص۵۹۷.
- ↑ ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۵، ص۱۸۰.
- ↑ سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۱۵، ص۲۴۹.
- ↑ سید محمد رضا صفوی، «سوره شعراء»، ص۷۴۴.
- ↑ ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۵، ص۱۸۰.
- ↑ همان.
- ↑ شیخ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۷، ص۲۸۶.
