سوره تکویر
| سورۀ تکویر | |
|---|---|
| نامهای دیگر سوره | سورۀ کُوِّرَت |
| شماره سوره | ۸۱ |
| محل نزول | مکه (مکی) |
| جزء | ۳۰ |
| تعداد آیات | ۲۹ |
سورۀ تکویر، یا همان سورۀ کُوِّرَت، هشتاد و یکمین سوره و از سورههای مکی است که در جزء سیام قرآن جای دارد. تکویر به معنای درهمپیچیده و تاریک شدن است. این نام از نخستین آیۀ سوره گرفته شده است. سورۀ تکویر دربارۀ نشانههای قیامت و دگرگونیهای آن روز و همچنین از عظمت قرآن و تأثیر آن سخن میگوید. از آیات مشهور این سوره، آیۀ هشتم و نهم است که دربارۀ رسم ظالمانه زنده به گور کردن دختران در زمان جاهلیت سخن میگوید و میپرسد این دختران به کدامین گناه کشته شدهاند. بِأَيِّ ذَنبٍ قُتِلَتْ. در روایات آمده است اگر کسی سورۀ تکویر را بخواند، خداوند او را از رسوایی در قیامت و هنگامی که نامۀ اعمالش گشوده میشود، حفظ میکند. قرائت مجلسی این سوره با صدای قاری پرآوازه یعنی عبدالباسط محمد عبدالصمد، یکی از قرائتهای ماندگار و مشهور در جهان اسلام است.
نامگذاری
نام این سوره، تکویر یا کُوِّرَت است؛ چرا که در آیۀ اول آن، به واژۀ کُوِّرَت به معنای در هم پیچیده شدن و تاریک شدن اشاره شده است[۱].
محل و ترتیب نزول
- سورۀ تکویر از سورههای مکی و در ترتیب نزول هفتمین سورهای است که بر پیامبر (صلّیالله علیه وآله) نازل شده است.
- این سوره در چینش کنونی مُصحَف، در ردیف هشتاد و یکم است[۲] و در جزء سیام جای دارد.
تعداد آیات و دیگر ویژگیها
- سورۀ تکویر ۲۹ آیه، ۱۰۴ کلمه و ۴۳۴ حرف دارد. این سوره به لحاظ حجمی، جزء سورههای مُفَصَّلات (دارای آیات کوتاه) است.
- خداوند در آیات پانزدهم تا هجدهم این سوره، به ستارگان، شب و صبح قسم یاد میکند[۳].
محتوا
محتوای سوره نشان میدهد كه در اوایل بعثت نازل شده است؛ زیرا پیامبر (صلّیالله علیه وآله) را از تهمتهای مشرکان منزه و دور میخواند[۴]. این محتوا را میتوان به دو بخش تقسیم کرد:
- بیان نشانههای روز قیامت و حوادث آن:
آیات آغازین سوره، دربارۀ نشانههای قیامت و دگرگونیهای پایان این جهان سخن میگوید[۵]؛ از جمله درهمپیچیده شدن خورشید، سقوط ستارگان، حرکت کوهها از شدت زلزله و وحشت مردم[۶].
در بخش دوم، سخن از عظمت قرآن و آورندۀ آن و تأثیرش بر نفوس انسانى است[۷]. در این بخش آمده است که قرآن به وسیله فرستادهای امین نازل شده که بر خلاف ادعای مشرکان، شیطان راهی برای نفوذ به آن ندارد[۸].
فضایل سوره
از جمله فضیلتها و خواصی که در روایات برای تلاوت سورۀ تکویر گفته شده این موارد است:
- در امان بودن از رسوایی هنگام گرفتن نامه اعمال[۹].
- بهبودی درد چشم یا چشم آسیبدیده[۱۰].
- از خیانت دیگران در زیر پناه خداوند در امان میماند[۱۱].
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ بهاءالدین خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآنپژوهی، سال ۱۳۷۷ش، ج ۲، ص ۱۲۶۱.
- ↑ محمدهادی معرفت، آموزش علوم قرآن، سال ۱۳۷۱ ش، ج ۱، ص ۱۶۶.
- ↑ بهاءالدین خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآنپژوهی، سال ۱۳۷۷ش، ج ۲، ص ۱۲۶۱.
- ↑ سید محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، سال ۱۹۷۴ م، ج ۲۰، ص ۲۱۳.
- ↑ ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، سال ۱۳۷۱ ش، ج ۲۶، ص ۱۶۶.
- ↑ آیات آغازین سوره تکویر.
- ↑ ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، سال ۱۳۷۱ ش، ج ۲۶، ص ۱۶۶.
- ↑ همان، ص ۱۹۳ - ۱۹۸.
- ↑ شیخ طبرسی، مجمع البیان، سال ۱۳۷۲ ش، ج۱۰، ص ۶۷۰.
- ↑ سید هاشم بحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن، سال ۱۴۱۵ ق، ج ۵، ص ۵۸۹.
- ↑ شیخ صدوق، ثواب الاعمال، سال ۱۳۸۲ ش، ص ۲۷۹.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین، دانشنامه قرآن و قرآنپژوهی، سال ۱۳۷۷ش، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 20 مهرماه 1405 ش.
- معرفت، محمدهادی، آموزش علوم قرآن، سال ۱۳۷۱ ش، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 20 مهرماه 1405 ش.
- طباطبایی، سید محمدحسین المیزان فی تفسیر القرآن، سال ۱۹۷۴ م، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 20 مهرماه 1405 ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، سال ۱۳۷۱ ش، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 20 مهرماه 1405 ش.
- شیخ طبرسی، مجمع البیان، سال ۱۳۷۲ ش، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 20 مهرماه 1405 ش.
- بحرانی، سید هاشم، البرهان فی تفسیر القرآن، سال ۱۴۱۵ ق، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 20 مهرماه 1405 ش.
- شیخ صدوق، ثواب الاعمال، سال ۱۳۸۲ ش، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 20 مهرماه 1405 ش.