سوره غاشیه
| سورۀ غاشیه | |
|---|---|
 | |
 | |
| شماره سوره | ۸۸ |
| محل نزول | مکه (مکی) |
| جزء | ۳۰ |
| تعداد آیات | ۲۶ |
سورۀ غاشیه، هشتاد و هشتمین سوره و از سوره‌های مکی است که در جزء سی‌ام قرآن قرار دارد. غاشیه به معنای پوشاندن و یکی از نام‌های قیامت است. این سوره با توصیفی از بهشت و دوزخ، از احوال و عاقبت کار منکران و نیز از خشنودی، شادابی و رستگاری مؤمنان سخن می‌گوید و انسان‌ها را به تفکر در شگفتی‌های آفرینش فرا می‌خواند. در فضیلت این سوره از پیامبر اکرم (صلّی‌الله علیه وآله) نقل شده است که اگر کسی سورۀ غاشیه را قرائت کند، خداوند در حسابرسی روز قیامت بر او آسان می‌گیرد.
نام‌گذاری
این سوره را غاشیه می‌نامند، زیرا در آغاز آن، از غاشیه سخن گفته است[۱]. غاشیه به معنای پوشاندن و یکی از نام‌های قیامت است. انتخاب این نام برای قیامت به این دلیل است که حوادث وحشتناکش، ناگهان همه را زیر پوشش خود قرار می‌دهد[۲].
محل و ترتیب نزول
سورۀ غاشیه جزء سوره‌های مکی و در ترتیب نزول، شصت و هشتمین سوره‌ای است که بر پیامبر (صلّی‌الله علیه وآله) نازل شده است. این سوره در چینش کنونی مُصحَف، هشتاد و هشتمین سوره است[۳] و در جزء سی‌ام قرآن قرار دارد.
تعداد آیات و دیگر ویژگی‌ها
محتوا
سورۀ غاشیه با توصیفی از بهشت و نعمت‌ها و جهنم و عذاب‌های آن شروع می‌شود و سپس دربارۀ توحید و یگانگی خداوند سخن می‌گوید. خداوند در این آیات به انسان‌ها می‌گوید به شگفتی‌های آفرینش توجه کنند؛ مانند شگفتی آفرینش شتر، آسمان، کوه‌ها و زمین. اسرار و شگفتی‌های این مخلوقات، انسان را به سوی آفریدگارشان راهنمایی می‌کند. سپس از نبوت پیامبر اسلام سخن می‌گوید و به گوشه‌ای از وظایف پیامبر (صلّی‌الله علیه وآله) اشاره می‌کند و در پایان نیز کافران را با عذاب‌های خداوند تهدید می‌کند. در این سوره همچنین از احوال و عاقبت کار منکران و نیز از خشنودی، شادابی و رستگاری مؤمنان سخن گفته شده است[۵].
فضایل سوره
در فضیلت این سورۀ از پیامبر اکرم (صلّی‌الله علیه وآله) نقل شده است کسی که سورۀ غاشیه را قرائت کند، خداوند در حسابرسی روز قیامت بر او آسان می‌گیرد[۶].
- از امام صادق (علیه‌السّلام) نیز نقل شده است که هر کسی در نمازهای واجب یا مستحب سورۀ غاشیه را بخواند و به این کار مداومت کند، خداوند با رحمت خود در دنیا و آخرت با او معامله می‌کند و او را در قیامت از عذاب دردناک آتش، ایمن می‌دارد[۷].
- در برخی از روایات، برای قرائت سورۀ غاشیه خواصی چون تسکین درد دندان، [۸] و دفع ضررهای احتمالی غذا و سلامتی نوزاد هنگام تولد نقل شده است[۹].
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ بهاءالدین خرمشاهی، دانش‌نامه قرآن و قرآن پژوهی، سال ۱۳۷۷ ش، ج ۲، ص ۱۲۶۳.
- ↑ ناصر مکارم شیرازی، برگزیده تفسیر نمونه، سال ۱۳۸۲ ش، ج ۵، ص ۴۸۴.
- ↑ محمدهادی معرفت، آموزش علوم قرآن، سال ۱۳۷۱ ش، ج ۱، ص ۱۶۶.
- ↑ بهاءالدین خرمشاهی، دانش‌نامه قرآن و قرآن‌پژوهی، سال ۱۳۷۷ ش، ج ۲، ص ۱۲۶۳.
- ↑ همان.
- ↑ شیخ طبرسی، مجمع البیان، سال ۱۹۹۵ م، ج ۱۰، ص ۳۳۳.
- ↑ شیخ صدوق، ثواب الاعمال، ۱۳۸۲ ش، ص ۱۲۲.
- ↑ هاشم بحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن، سال ۱۴۱۶ ق، ج ۵، ص ۶۴۱.
- ↑ ابراهیم کفعمی، مصباح، سال ۱۴۲۳ ق، ص ۴۶۰.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین، دانش‌نامه قرآن و قرآن‌پژوهی، سال ۱۳۷۷ ش، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 12 آبان‌ماه 1405 ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، برگزیده تفسیر نمونه، سال ۱۳۸۲ ش، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 12 آبان‌ماه 1405 ش.
- معرفت، محمدهادی، آموزش علوم قرآن، سال ۱۳۷۱ ش، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 12 آبان‌ماه 1405 ش.
- شیخ طبرسی، مجمع البیان، سال ۱۹۹۵ م، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 12 آبان‌ماه 1405 ش.
- شیخ صدوق، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، سال ۱۳۸۲ ش، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 12 آبان‌ماه 1405 ش.
- بحرانی، هاشم، البرهان فی تفسیر القرآن، سال ۱۴۱۶ ق، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 12 آبان‌ماه 1405 ش.
- کفعمی، ابراهیم، مصباح، سال ۱۴۲۳ ق، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 12 آبان‌ماه 1405 ش.
