سوره هود
| سوره هود | |
|---|---|
| شماره سوره | 11 |
| محل نزول | مکی |
| جزء | 11 و 12 |
| تعداد آیات | 123 |
سوره هود، سورۀ هود یازدهمین سوره و از سورههای مکی قرآن است. وجود داستان حضرت هود، پیامبر قوم عاد در این سوره، دلیل نامگذاری این سوره به نام هود است. قصص انبیا، مبارزه با فساد و انحراف، حرکت در راه مستقیم حق، اثبات حقانیت وحی و قرآن، اعجاز و تحدی، مسأله علم خدا و ابتلا و آزمایش انسان در مسیر تکامل و انتخاب احسن از مضامین اصلی و مطالب مهم این سوره است. در فضیلت تلاوت این سوره آمده: هر كس سورۀ هود را قرائت کند، ده برابر تعداد کسانی که به حضرت نوح ایمان آوردهاند یا تکذیبش کردهاند و نیز به تعداد موافقان و مخالفان حضرت هود، صالح، شعیب، لوط، ابراهیم و موسی به او پاداش داده خواهد شد.
نامگذاری
داستان حضرت هود (علیهالسّلام)، پیامبر قوم عاد بهصورت مفصّل از آیه ۵۰ تا ۶۰ بیان شده و نام هود پنج بار در این سوره آمده است؛ بر همین اساس این سوره را هود نامیدهاند[۱].
ترتیب و محل نزول
سورۀ هود جزو سورههای مکی و در ترتیب نزول، پنجاه و دومین سورهای است که بر پیامبر(صلّیالله علیه وآله) نازل شده است. این سوره در چینش کنونی مُصحَف، یازدهمین سوره است و در جزء ۱۱ و ۱۲ قرآن جای دارد[۲].
تعداد آیات
سورۀ هود ۱۲۳ آیه، ۱۹۴۸ کلمه و ۷۸۲۰ حرف دارد. این سوره از نظر حجمی جزو سورههای مئون و در حدود دوسوم یک جزء قرآن است[۳]. سورۀ هود پنجمین سورهای است که با حروف مقطعه آغاز شده است[۴].
محتوا
چهار آیۀ ابتدایی سوره هود را دربردارنده همۀ معارف قرآنی دانستهاند که در طول سوره بهصورت مفصل به آنها پرداخته شده است[۵]. سورۀ هود در قالب انذار و تبشیر به ذکر سنت جاری خدا در مورد بندگان و بیان داستان اقوام گذشته مانند قوم نوح، هود، صالح و ... و سرگذشت آنها به دلیل سر باز زدن از قبول دعوت الهی میپردازد[۶]. اشاره به معارف الهی راجع به توحید، نبوت و معاد و توصیف وعدههای خداوند به مؤمنان و صاحبان اعمال صالح از دیگر موضوعات این سوره است[۷].
سورۀ هود به صورت خلاصه به این موارد میپردازد:
- قصص انبیا (نوح، هود، صالح، لوط، شعیب، ابراهیم، و موسی)؛
- مبارزه با فساد و انحراف و حرکت در راه مستقیم حق و استقامت و پایداری در این راه؛
- اثبات حقانیت وحی و قرآن و عظمت و شکوه و اعجاز آن و تحدی؛
- مسأله علم خدا به تمام امور و ابتلا و آزمایش انسان در مسیر تکامل و انتخاب احسن[۸].
فضیلت و خواص
در فضیلت تلاوت سورۀ هود از پیامبر اکرم (صلّیالله علیه وآله) نقل شده: هر کس این سوره را قرائت کند ده برابر تعداد کسانی که به حضرت نوح ایمان آوردهاند یا تکذیبش کردهاند و نیز به تعداد موافقان و مخالفان حضرت هود، حضرت صالح، حضرت شعیب، حضرت لوط، حضرت ابراهیم و حضرت موسی به او پاداش داده خواهد شد و چنین کسی در قیامت سعادتمند خواهد بود»[۹]. از امام باقر(علیهالسّلام) نقل شده: هر کس این سوره را در هر جمعه قرائت نماید، در قیامت در زمرۀ پیامبران مبعوث خواهد شد و گناهانش به او شناسانده نخواهد شد[۱۰]. در تفسیر برهان برای تلاوت و همراه داشتن نوشته این سوره خواصی چون افزایش نیروی بدنی، پیروزی در برابر دشمنان، هم درجه شدن با شهیدان و حسابرسی آسان در روز قیامت ذکر شده است[۱۱].
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ صفوی، «سوره هود» ص ۸۳۵.
- ↑ خرمشاهی، «سوره هود»، ص ۱۲۳۹.
- ↑ خرمشاهی، «سوره هود»، ص ۱۲۳۹.
- ↑ صفوی، «سوره هود» ص ۸۳۵.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ ق، ج ۱۰، ص ۱۳۴.
- ↑ همان، ص ۱۳۴.
- ↑ همان.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ ش، ج ۹، ص ۳.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ ش، ج ۵، ص ۲۳۹.
- ↑ صدوق، ثواب الاعمال، ۱۴۰۶ق، ص۱۰۶.
- ↑ همان.