پرش به محتوا

سوره هود

از ویکی‌وحدت
سوره هود
شماره سوره11
محل نزولمکی
جزء11 و 12
تعداد آیات123

سوره هود، سورۀ هود یازدهمین سوره و از سوره‌های مکی قرآن است. وجود داستان حضرت هود، پیامبر قوم عاد در این سوره، دلیل نام‌گذاری این سوره به نام هود است. قصص انبیا، مبارزه با فساد و انحراف، حرکت در راه مستقیم حق، اثبات حقانیت وحی و قرآن، اعجاز و تحدی، مسأله علم خدا و ابتلا و آزمایش انسان در مسیر تکامل و انتخاب احسن از مضامین اصلی و مطالب مهم این سوره است. در فضیلت تلاوت این سوره آمده: هر كس سورۀ هود را قرائت کند، ده برابر تعداد کسانی که به حضرت نوح ایمان آورده‌اند یا تکذیبش کرده‌اند و نیز به تعداد موافقان و مخالفان حضرت هود، صالح، شعیب، لوط، ابراهیم و موسی به او پاداش داده خواهد شد.

نام‌گذاری

داستان حضرت هود (علیه‌السّلام)، پیامبر قوم عاد به‌صورت مفصّل از آیه ۵۰ تا ۶۰ بیان شده و نام هود پنج بار در این سوره آمده است؛ بر همین اساس این سوره را هود نامیده‌اند[۱].

ترتیب و محل نزول

سورۀ هود جزو سوره‌های مکی و در ترتیب نزول، پنجاه و دومین سوره‌ای است که بر پیامبر(صلّی‌الله علیه وآله) نازل شده است. این سوره در چینش کنونی مُصحَف، یازدهمین سوره است و در جزء ۱۱ و ۱۲ قرآن جای دارد[۲].

تعداد آیات

سورۀ هود ۱۲۳ آیه، ۱۹۴۸ کلمه و ۷۸۲۰ حرف دارد. این سوره از نظر حجمی جزو سوره‌های مئون و در حدود دوسوم یک جزء قرآن است[۳]. سورۀ هود پنجمین سوره‌ای است که با حروف مقطعه آغاز شده است[۴].

محتوا

چهار آیۀ ابتدایی سوره هود را دربردارنده همۀ معارف قرآنی دانسته‌اند که در طول سوره به‌صورت مفصل به آنها پرداخته شده است[۵]. سورۀ هود در قالب انذار و تبشیر به ذکر سنت جاری خدا در مورد بندگان و بیان داستان اقوام گذشته مانند قوم نوح، هود، صالح و ... و سرگذشت آنها به دلیل سر باز زدن از قبول دعوت الهی می‌پردازد[۶]. اشاره به معارف الهی راجع به توحید، نبوت و معاد و توصیف وعده‌های خداوند به مؤمنان و صاحبان اعمال صالح از دیگر موضوعات این سوره است[۷].

سورۀ هود به صورت خلاصه به این موارد می‌پردازد:

  1. قصص انبیا (نوح، هود، صالح، لوط، شعیب، ابراهیم، و موسی)؛
  2. مبارزه با فساد و انحراف و حرکت در راه مستقیم حق و استقامت و پایداری در این راه؛
  3. اثبات حقانیت وحی و قرآن و عظمت و شکوه و اعجاز آن و تحدی؛
  4. مسأله علم خدا به تمام امور و ابتلا و آزمایش انسان در مسیر تکامل و انتخاب احسن[۸].

فضیلت و خواص

در فضیلت تلاوت سورۀ هود از پیامبر اکرم (صلّی‌الله علیه وآله) نقل شده: هر کس این سوره را قرائت کند ده برابر تعداد کسانی که به حضرت نوح ایمان آورده‌اند یا تکذیبش کرده‌اند و نیز به تعداد موافقان و مخالفان حضرت هود، حضرت صالح، حضرت شعیب، حضرت لوط، حضرت ابراهیم و حضرت موسی به او پاداش داده خواهد شد و چنین کسی در قیامت سعادتمند خواهد بود»[۹]. از امام باقر(علیه‌السّلام) نقل شده: هر کس این سوره را در هر جمعه قرائت نماید، در قیامت در زمرۀ پیامبران مبعوث خواهد شد و گناهانش به او شناسانده نخواهد شد[۱۰]. در تفسیر برهان برای تلاوت و همراه داشتن نوشته این سوره خواصی چون افزایش نیروی بدنی، پیروزی در برابر دشمنان، هم درجه شدن با شهیدان و حسابرسی آسان در روز قیامت ذکر شده است[۱۱].

جستارهای وابسته

پانویس

  1. صفوی، «سوره هود» ص ۸۳۵.
  2. خرمشاهی،‌ «سوره هود»، ص ۱۲۳۹.
  3. خرمشاهی،‌ «سوره هود»، ص ۱۲۳۹.
  4. صفوی، «سوره هود» ص ۸۳۵.
  5. طباطبایی، المیزان،‌ ۱۳۹۰ ق، ج ۱۰، ص ۱۳۴.
  6. همان، ص ۱۳۴.
  7. همان.
  8. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ ش، ج ۹، ص ۳.
  9. طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ ش، ج ۵، ص ۲۳۹.
  10. صدوق، ثواب الاعمال، ۱۴۰۶ق، ص۱۰۶.
  11. همان.