جنابیه

جنابیه
نام	جنابیه
نام رایج	جنّابیه
موسس	ابوسعید‌ بن‌ بهرام جنابی
عقیده	اعتقاد به رجعت ابوسعید

جنّابیه، پیروان ابوسعید‌ بن‌ بهرام جنّابی بودند.

تاریخچه

ابوسعید حسن‌ بن‌ بهرام جنابی (گناوه‌ای) معروف به ابوسعید گناوه‌ای در قرن سوم‌ هجری‌ قمری در شهر جنابه (گناوه کنونی) در استان بوشهر در یکی از محله‌های قدیمی متولد شد. وی بنیان‌گذار قرمطیان در بحرین و احساء بود. زمانی که مقتدر عباسی به‌ خلافت رسید، ابوسعید جنّابی یکی از رهبران قرامطه بود که در بحرین قیام کرد. وی به کمک قبایل عبدالقیس و ربیعه بحرین، شهر الأحساء را تسخیر کرد و حکومت قرامطه را تشکیل داد. ابوسعید در نامه‌ای به معتضد عباسی، علت قیام خود را ظلم خلیفه دانست. بعد از مرگ او در سال ۳۰۰ قمری (۹۱۳ میلادی)، پسرش ابوطاهر رهبر قرامطه بحرین شد. وی به مقتدر نامه نوشت و در آن سپاه خود را حزب خدا معرفی کرد. قرامطهٔ بحرین دردسرهای فراوانی برای عباسیان ایجاد کردند؛ از جمله حج را چند بار متروک کرده، حجرالاسود را ربودند.

درگذشت

ابوسعید مردی دلاور و زیرک بود. پیروانش او را سید خطاب می‌کردند. یکی از خادمان سیسیلی وی را در حمام کشت و پس از آن خودش نیز کشته شد. از ابوسعید پس از مرگ تجلیل بسیاری شد. پیروانش معتقد بودند که او دوباره زنده می‌شود و به این جهان باز می‌‌گردد، بنابراین، اسبی زین‌کرده را کنار قبرش آماده کرده بودند تا او هنگام بازگشت بر آن سوار شود. ابوسعید در زمان حیاتش، سعید را که بزرگ‌ترین فرزندش بود به ولایت‌‌عهدی خود گماشته بود، اما او از پس این کار برنیامد و برادر کوچک‌ترش ابوطاهر سلیمان بر او چیره شد و رهبری قرمطیان را پس از برادرش بر عهده گرفت. ابوسعید شانزده سال حکومت کرد‌‌‌‌‌.

جستارهای وابسته

• بحرین
• حجرالاسود
• عباسیان
• قرمطیان
• حج

منابع

• عبدالسلام ترمانینی، رویدادهای تاریخ اسلام، ترجمه پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 23 اسفندماه 1404 ش.
• محمدجواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، سال 1372 ش، چ دوم، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 23 اسفندماه 1404 ش.
• سید‌جعفر حمیدی، نهضت ابوسعید دیلمی، تهران، انتشارات مؤسسه خدمات فرهنگی رسا، چ سوم، سال 1372 ش،تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 23 اسفندماه 1404 ش.
• علی‌ بن‌ محمد ابن اثیر، الکامل فی‌التاریخ، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 23 اسفندماه 1404 ش.
• ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الملوک و الامم، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 23 اسفندماه 1404 ش.
• محمد‌ بن‌ احمد ذهبی، العبر فی خبر من غبر، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 23 اسفندماه1404 ش.
• ابن‌کثیر، البدایة‌ و‌ النهایة، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 23 اسفندماه1404 ش.
• ابن‌تغری بردی، النجوم‌ الزاهرة، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 23 اسفندماه 1404 ش.
• ابوبکر‌ بن‌ عبدالله دواداری، کنز‌الدّرر، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 23 اسفندماه 1404 ش.
• ثابت‌ بن‌ سنان حرّانی‌‌ صابی، تاریخ اخبار‌ القرامطة، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 23 اسفندماه 1404 ش. .
• احمد‌ بن‌ محمد ابن خلّکان، وفیات‌ الاعیان، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 23 اسفندماه 1404 ش.