صارلیه
| صارلیه | |
|---|---|
 | |
| نام | صارلیه |
| عقیده | 1. طلاق را جایز نمیدانند. 2. شیخ آنها باید ریشی بلندتر از ریش دیگران داشته باشد. 3. نماز نمیخوانند و روزه هم نمیگیرند. 4. اهل اباحهگری در برابر تعالیم دین هستند. |
صارلیه، شاخهای از فرقه «شَبَک» و «غُلاة» هستند که در کشور عراق و در اطراف شهر موصل ساکن میباشند. آنها به زبانی آمیخته از کُردی، پارسی، ترکی و نیز عربی سخن میگویند.
پیشینه
یکی از دانشمند معروف عراق نوشته است که صارلیه قبیلهای از ترکمانان هستند که از اواخر قرن هشتم و اوایل قرن نهم هجری قمری در اطراف موصل نواحی زندگی میکردند و سارلو خوانده میشدند. تیمور در لشکرکشی خود، عدهای از ایشان را کشت و سلطان احمد جلایر در سال 795 هجری قمری به این قوم حمله کرد و از آنان باج گرفت. علاوه، این فرقه اگر مدعی هستند که نام خود را مشتق از "صارت الجنة لی" گرفتهاند، سخنی به گزاف گفتهاند. بنابراین، باید آنان را با حرف سین و سارلو خواند[۱].
آیین
این فرقه از غُلاة شیعه هستند. نماز نمیخوانند. روزه نمیگیرند. هنگام درو محصولات کشاورزی، شیخ آنها میآید و بهشت را بر آنان عرضه میکند و آنها مطابق با مقدار ثروت خود، چند زرعی از بهشت را از وی میخرند و در نتیجه شیخ سندی در اختیارشان قرار میدهد که در آن نوشته شده است: «این مقدار از زمین بهشت را نقدا به فلان، پسر فلان فروختم»، سپس آن سند را با انگشتر خود مهر کرده به مشتری تحویل میدهد تا بعد از مرگ آن را همراه با متوفی ذفن کنند و او سند را به دربان بهشت نشان دهد و زمینی را که خریده است تحویل بگیرد.
علت نامگذاری
آنچه بین عوام رایج است، سبب نامگذاری این فرقه به صارلیه بهشتفروشی است و میگویند: «صارت الجنة لی بالابتیاع» یعنی بهشت در نتیجه این نوع معامله در اختیار من قرار گرفت.
عقاید
از شعائر صارلیه آن است که در آغاز هر سال قمری، هر مردی که دارای همسر است، باید خروسی را بکشد و با برنج یا گندم یا طعام دیگری طبخ کند و سفره بزرگی بگستراند و مردان در دو طرف سفره بنشینند و شیخ ایشان بیاید و طعام حاضر در سفره را تبرک کند. آن سفره را خوان محبت نامیدهاند و چون سفره برچیده شود، چراغها را خاموش کرده مردان و زنان به هم آویزند و آن شب را لیلةالکفشه خوانند زیرا کفش در لغت ایشان به معنای گرفتن است. البته پیروان این فرقه چنین امری را انکار میکنند[۲]. صارلیه معتقدند که شیخ نباید سبیل و ریش خود را بتراشد و حتی ریش او باید از زیش دیگران بلندتر باشد و اگر بخواهد به سفر برود، ریش خود را در کیسهای قرار دهد تا باد آن را پراکنده نکند. در نزد صارلیه، طلاق جایز نیست و همچنین کتاب دینی ایشان به زبان پارسی و شغل و کارشان کشاورزی است[۳].
تفاوت با فرقه شبک
با توجه به آنچه درباره این فرقه گزارش شده است، میتوان گفت که عقاید پیرون این فرقه نسبت به فرقه شَبَک، از اسلام فاصله بیشتری دارد، چرا که پیروان شبک به پیامبری حضرت خاتم (صلّیالله علیه وآله) و ائمه اثنی عشر (علیهالسّلام) معتقدند، هر چند درباره این فرقه با اینکه معتقد به پیامبری برخی از پیامبران هستند، اما آن پیامبران کداماند، به نامشان تصریح نشده است.
جستارهای وابسته
پانویس
منابع
- محمدجواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، سال 1372 ش، چ دوم، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 27 خردادماه 1405 ش.
- احمد حامد صراف، الشبک، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 27 خردادماه 1405 ش.
