جوالیقیه
| جوالیقیه | |
|---|---|
 | |
| نام | جوالیقیه |
| موسس | هشام بن سالم جوالیقی |
جوالیقیه پیروان هشام بن سالم جوالیقی هستند که از موالی کوفه و از اصحاب امام جعفرصادق (علیهالسّلام) و امام موسی کاظم (علیهالسّلام) بوده است.
شرح حال هشام
ابومحمد (یا ابوالحکم) هشام بن سالم جوالیقی کوفی جعفی، در اصل از اهالی جوزجان (منطقهای در ناحیه بلخ) بوده است. برخی از منابع، وی را از جمله اسرا به حساب آوردهاند، ولی با توجه به اینکه جوزجان در سال 33 هجری قمری فتح شده است، ظاهراً پدر یا اجداد وی از اسرا بودهاند. هشامبنسالم تا سال 183 هجریقمری زنده و در زمان خود از فقها و روات ثقه شیعه و از اصحاب امام صادق و امام کاظم (علیهماالسّلام) بوده است و همچنین از زمره محدثین بزرگ به حساب میآمد. وی علاوه بر فقه، در علم کلام نیز صاحبنظر بود[۱][۲][۳][۴][۵][۶].
انتساب آرای نادرست
اشخاصی چون اشعری و شهرستانی با استناد به منابع اهلسنت، عقایدی را به هشام نسبت دادهاند که صحیح نیست. عقایدی از این قبیل که هشام میپنداشت خداوند چهره انسانی دارد و نیمتنه بالای او میانتهی و نیمتنه پایین او میانپُر است و او دارای مویی سیاه است و در دلش دانش و حکمت جاری است. او پرتوی درخشان است. دارای گوشت و خون و حواس نیست و عقل آن را ادراک نمیکند[۷].
عقایدجوالیقیه
جوالیقیه در پیروی از هشام معتقد بودند که امام بعد از جعفر بن محمد (علیهالسّلام)، فرزندش موسی بن جعفر (علیهالسّلام) است و جعفر بن محمد نزد جمهور شیعه به امامت فرزندش موسی تصریح کرده است. همچنین میگفتند که عقد متعه به شرط پرداختن مزد زن، جایز است[۸][۹][۱۰][۱۱].
نقل حدیث از امام صادق و امام کاظم (علیهمالسّلام)
هشام در طول زندگی خود از امام صادق[۱۲] و امام کاظم (علیهمالسّلام)[۱۳] احادیث فراوانی نقل کرده است.نام وی در سند حدود ۶۶۳ حدیث در کتابهای روایی شیعه نقل شده است[۱۴]. هشام از راویانی چون ابوبصیر، ابوحمزه ثُمالی، ابوخالد کابلی، ابن ابی یعفور، ابان بن تَغْلِب، ابان بن عثمان و زراره[۱۵] حدیث نقل کرده است. راویانی چون ابن ابی عُمَیر[۱۶]، ابنمحبوب، ابنمسکان، بَزَنطی، حمادبنعثمان و صفوان بن یحیی از او روایت نقل کردهاند[۱۷]. نجاشی با عبارت: «ثقة ثقة» از او یاد کرده است[۱۸] و آیتالله خویی برخی از روایاتی را که بر نکوهش او دلالت دارند، از نظر سند ضعیف میداند[۱۹].
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ احمد امین، اعیان الشیعة، ج 10، ص 266.
- ↑ احمدبنعلی نجاشی،رجال النجاشی قم، انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، سال 1365 ش، ص 434.
- ↑ محمد محسن آقا بزرگ تهرانی، الذریعة الی تصانیف الشیعة، ج 4، ص 270.
- ↑ محمد تقی شوشتری، قاموس الرجال، ج 10، ص 559.
- ↑ ابوالقاسم خویی، معجم رجال الحدیث معجم رجال الحدیث، قم، انتشارات مرکز نشر آثار شیعه، سال 1410 ق، ج ۱۹، ص 297.
- ↑ جعفر سبحانی و جمعی از نویسندگان، موسوعة طبقات الفقهاء ج 2، ص 602.
- ↑ محمدجواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، سال 1372 ش، چ دوم، ص 144.
- ↑ همان.
- ↑ عبدالقادر بن طاهر بغدادی، الفرق بین الفرق، به اهتمام محمدزاهد بنحسن الکوثری، قاهره، سال 1948 م، ص 139.
- ↑ نشوان بن سعید الحمیری، الحور العین، مصر، سال 1948 م، ص 149، 162، 258.
- ↑ فخر رازی، اعتقادات فرق المسلمین، با اهتمام علی سامی النشار، قاهره، ص 64، 65.
- ↑ شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص 345.
- ↑ احمد بن علی نجاشی، رجال النجاشی قم، انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، سال 1365 ش، ص 434
- ↑ ابوالقاسم خویی، معجم رجال الحدیث معجم رجال الحدیث، قم، انتشارات مرکز نشر آثار شیعه، سال 1410 ق، ج ۱۹، ص ۳۰۱.
- ↑ محمد بن عمر کشّی، رجال الکشّی، (اختیار معرفة الرجال) مصحح، شیخ طوسی، مشهد،انتشارات دانشگاه مشهد، سال 1409 ق، ص ۱۳۳.
- ↑ همان، ص 119 و 133 .
- ↑ ابوالقاسم خویی، معجم رجال الحدیث معجم رجال الحدیث، قم، انتشارات مرکز نشر آثار شیعه، سال 1410 ق، ج ۱۹، ص 303.
- ↑ احمد بن علی نجاشی، رجال النجاشی قم، انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، سال 1365 ش، ص 434.
- ↑ ابوالقاسم خویی، معجم رجال الحدیث معجم رجال الحدیث، قم، انتشارات مرکز نشر آثار شیعه، سال 1410 ق، ج ۱۹، ص ۳۰۱.
منابع
- احمد امین، اعیان الشیعة، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 24 اسقندماه 1404 ش
- احمد بن علی نجاشی،رجال النجاشی قم، انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، سال 1365 ش،تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 24 اسفندماه 1404 ش
- محمد محسن آقا بزرگ تهرانی، الذریعة الی تصانیف الشیعة، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 24 اسفندماه 1404 ش
- محمد تقی شوشتری، قاموس الرجال، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 24 اسفندماه 1404 ش
- ابوالقاسم خویی، معجم رجال الحدیث معجم رجال الحدیث، قم، انتشارات مرکز نشر آثار شیعه، سال 1410 ق،تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 24 اسفندماه 1404 ش
- جعفر سبحانی و جمعی از نویسندگان، موسوعة طبقات الفقهاء تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 24 اسفندماه 1404 ش
- محمدجواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، سال 1372 ش، چ دوم، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 24 اسفندماه 1404 ش
- عبدالقادر بن طاهر بغدادی، الفرق بین الفرق، به اهتمام محمدزاهد بنحسن الکوثری، قاهره، سال 1948 م، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 24 اسفندماه 1404 ش
- نشوان بن سعید الحمیری، الحور العین، مصر، سال 1948 م،تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 24 اسفندماه 1404 ش
- فخر رازی، اعتقادات فرق المسلمین، با اهتمام علی سامی النشار، قاهره، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 24 اسفندماه 1404 ش
- شیخ طوسی، رجال الطوسی،تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 24 اسفندماه 1404 ش
- محمد بن عمر کشّی، رجال الکشّی، (اختیار معرفة الرجال) مصحح، شیخ طوسی، مشهد،انتشارات دانشگاه مشهد، سال 1409 ق، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 24 اسفندماه 1404 ش
