پرش به محتوا

اتحادیه

از ویکی‌وحدت
اتحادیه
ناماتحادیه
عقیدهدارای مشرب صوفی‌گرا

اتحادیه‏، از مذاهب صوفی‌گرا و به معنای مکتب، مشرب و یا فرقه‌ای با مشی صوفیانه است.

اعتقادات

پیروان این مکتب معقتقدند که چون روح انسان خالص و به نور معرفت الهی منور شود، از خانه دوئی (افتراق خدا و انسان) بیرون می‌آید و از تو بودن و من بودن فاصله می‌گیرد و حقیقت کشف جز این نیست که عارف و معروف و عاشق و معشوق در هم بیامیزد و بنده بودن و خدا بودن به کنار برود و هر دو یکی شوند. گفتنی است که غلاة اتحادیه‌، این افترا را بر برخی از امامان وارد کردند[۱]. محقق اردبیلی درباره مذاهب صوفیه که اتحادیه جزیی از آن است می‌نویسد: بدان که مذاهب صوفیه بسیار است و مطابق با برخی از نقل‌ها، پایه آن بر چهار مذهب به نام حلولیه، اتحادیه، واصلیه و عشاقیه بنا شده است. وی می‌افزاید که در نگاه برخی دیگر، اصول مذاهب صوفیه علاوه بر چهار مذهب بر شمرده شده، تلفیقیه و رزاقیه نیز می‌باشد و برخی دیگر وحدتیه را نیز افزوده و به هفت مورد رسانده‌اند. این شخصیت در ادامه، تمام دیدگاه‌ها را رد می‌کند و می‌نویسد که اصول مذهب صوفیه بر دو فرقه حلولیه و اتحادیه استوار است[۲].

تفسیر مشارب اتحادیه و حلولیه

محقق اردبیلی درباره مشارب این دو فرقه می‌نویسد که حلولیه معتقدند خدا در ما حلول کرده است، اما اتحادیه معتقدند که ما با خدا یکی می‌شویم و خداوند با همه عرفا یکی است[۳]. محمد بن حسین رازی آبی نیز صوفیه را به شش فرقه تقسیم و اولین آنها را اتحادیه معرفی می‌کند و می‌نویسد «اولین فرقه صوفیه اتحادیه هستند که ادعای اتحاد دارند و رییس آنها منصور حلاج بود که مدعی خدایی شد. حلاج ساحر بود و در سحر مهارت داشت. وی شاگرد عبدالله‌بن هلال کوفی و عبدالله شاگرد زرقاء الیمامة از کسانی بود که از سجاح سحر را آموخته بود و سجاح در زمان مسیلمه کذاب که مدعی پیامبری بود، زندگی می کرد[۴]. عبدالمنعم حفنی اتحادیه را از غلاة صوفیه دانسته است[۵]. لویی ماسینیون اتحادیه را زندقه معرفی می‌کند[۶].

جستارهای وابسته

پانویس

  1. محمد‌جواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، سال 1372 ش، چ دوم، ص 23، با ویرایش و اصلاحات گسترده در عبارات.
  2. محقق اردبیلی، حدیقة الشیعة، ص 565.
  3. همان.
  4. محمد بن حسین رازی آبی، تبصرة العوام، ص 122.
  5. عبدالمنعم حنفی، موسوعة الفرق و الجماعات و المذاهب و الاحزاب و الحرکات الاسلامیة، ص 44.
  6. جمعی از نویسندگان، دائرة المعارف الاسلامیة، ج 15، ص 178.

منابع

  • محمد‌جواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، سال 1372 ش، چ دوم، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 16 دی‌ماه 1404 ش.
  • عبدالمنعم حنفی، موسوعة الفرق و الجماعات و المذاهب و الاحزاب و الحرکات الاسلامیة، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 16 دی‌ماه 1404 ش.
  • جمعی از نویسندگان، دائرة المعارف الاسلامیة، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 16 دی‌ماه 1404 ش.
  • محمد بن حسین رازی آبی، تبصرة العوام، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 16 دی‌ماه 1404 ش.