حسنیه
| حسنیه | |
|---|---|
 | |
| نام | حسنیه |
| موسس | حسن بن زید بن حسن بن علی بن أبیطالب |
| عقیده | حسن مثنی را با انتساب قول به امام حسن، امام بعدی پنداشته و او را ضامن آلمحمد میدانستند. |
حسنیه، شاخهای از فرقه زیدیه هستند. این گروه پس از امامت امام علی (علیهالسّلام) و امام حسن (علیهالسّلام)، بنابر وصیت امام حسن مجتبی (علیهالسّلام)، حسن مثنی را امام پنداشته و او را ضامن آلمحمد (صلّیالله علیه وآله) میدانستند.
موسس
موسس این فرقه، شخصی به نام حسن بن زید بن حسن بن علی بن أبیطالب، مشهور به داعی کبیر است[۱].
شرححال
حسن بن زید بن محمد بن اسماعیل بن حسن بن علی بن ابیطالب معروف به «حالب الحجارة»[۲] در سال ۲۵۰ هجری قمری، حکومت علویان را در طبرستان بنا کرد. او از فرزندان امام حسن (علیهالسّلام) و فقیهی دیندار و عالمی بزرگ در زمان خود بود[۳] و در مدینه متولد شد. وی در شجاعت و تدبیر مُلک، همانند نداشت[۴]. چگونگی و زمان آمدن علویان به طبرستان محل اختلاف است، برخی این واقعه را مربوط به زمان متوکل عباسی میدانند[۵].
قیام
حسن بن زید در سال 250 هجریقمری مقیم ری بود و در ادامه با دعوت مردم طبرستان به آنجا رفته و با همکاری مردم آن دیار و به فرماندهی محمد بن رستم و جعفربن رستم، قیام کرد و عامل آنجا یعنی سلیمان بن عبدالله بنطاهر را شکست داد و بعد از جنگهای بسیار، بر مازندران و گرگان مسلط شد. او را به جود و سخاوت و تقوای الهی ستودهاند[۶][۷][۸].
وفات
حسن بن زید در سال 270 هجری قمری وفات کرد و برادرش محمد بن زید جانشین وی شد[۹][۱۰][۱۱][۱۲].
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ محمدجواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، سال 1372 ش، چ دوم، ص 157، با ویرایش و اعمال اصلاحات در عبارات.
- ↑ ابولفرج اصفهانی،مقاتل الطالبین، ج ۱، ص ۴۰۶.
- ↑ بهاءالدین محمد بن حسن بن اسفندیار، تاریخ طبرستان، با تصحیح عباس اقبال آشتیانی.
- ↑ . ظهیرالدین مرعشی، تاریخ طبرستان، رویان و مازندران با کوشش محمدحسین تسبیحی، تهران، انتشارات مؤسسه مطبوعاتی شرق، سال ۱۳۴۵ ش، ص۱۳۰.
- ↑ ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبین، ج ۱، ص ۴۰۶.
- ↑ محمدجواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، سال 1372 ش، چ دوم، ص 157، با ویرایش و اصلاح عبارات.
- ↑ ابن جریر طبری، تاریخ طبری، ج 8، ص 234.
- ↑ ابن اثیر، الکامل فیالتاریخ، ج 7، ص 13، 149، 188.
- ↑ محمدجواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، سال 1372 ش، چ دوم، ص 157، با ویرایش و اصلاح عبارات.
- ↑ ابوالحسن اشعری، مقالات الاسلامیین و اختلاف المصلین، مصر، سال 1950 ق، ص 83 .
- ↑ ابن جریر طبری، تاریخ طبری، ج 8، ص 234.
- ↑ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج 7، ص 13، 149، 188.
منابع
- محمدجواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، سال 1372 ش، چ دوم، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 27 اسفندماه 1404 ش.
- ابولفرج اصفهانی،مقاتل الطالبین، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 27 اسفندماه 1404 ش.
- بهاءالدین محمد بن حسن بن اسفندیار، تاریخ طبرستان، با تصحیح عباس اقبال آشتیانی، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 27 اسفندماه 1404 ش.
- ظهیرالدین مرعشی، تاریخ طبرستان، رویان و مازندران با کوشش محمدحسین تسبیحی، تهران، انتشارات مؤسسه مطبوعاتی شرق، سال ۱۳۴۵ ش، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 27 اسفندماه 1404 ش.
- ابن جریر طبری، تاریخ طبری، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 27 اسفندماه 1404 ش.
- ابن اثیر، الکامل فیالتاریخ، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 27 اسفندماه 1404 ش.
- ابوالحسن اشعری، مقالات الاسلامیین و اختلاف المصلین، مصر، سال 1950 ق، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 27 اسفندماه 1404 ش.
