رشیدیه
| رشیدیه ( عشریه) | |
|---|---|
 | |
| نام | رشیدیه ( عشریه) |
| نام رایج | رشیدیه |
| موسس | رشید طوسی |
| عقیده | تابع عقاید ثعالبه از فرقه خوارج. 1.کودکان در عذاب پدرانشان شریکاند. 2.در زکات به جای پرداخت یکدهم از محصولی که با آب نهر و رود آبیاری میشده، یکبیستم از محصول را پرداخت میکردهاند. 3. منکر قضا و قدرالهی بودند. |
رشیدیه، شعبه ای از فرقه خوارج و قسم پنجم از ثعالبه و از پیروان شخصی به نام شیخ ابراهیم رشید طوسی هستند. محمد بن عبدالکریم شهرستانی این فرقه را رشیدیه و اصحاب رشید طوسی معرفی کرده و آنان را «عشریه» نیز خوانده است. رشیدیه با تکیه بر مسائل فقهی و اقتصادی؛ با اهلسنت مخالفت میکردند[۱].
وجه تسمیه به عشریه
فرقه رشیدیه به عشریه نیز معروف بودند، از اینجهت که در زکات به جای پرداخت یکدهم از محصولی که با آب نهر و رود آبیاری میشده، یکبیستم از محصول را پرداخت میکردهاند[۲][۳][۴].
عقاید
رشید طوسی معتقد بود از زکات زمینهایی که با آب چشمهسار و رودها سیراب شود، نیمعشر و زمینهایی که با آب باران سیراب شود، یکعشر کامل باید گرفت. زیاد بن عبدالرحمن که خود از فقهای ثعالبه و از خوارج بود، با وی مخالفت کرد و گفت از زکات زمینهایی که با چشمهسار و رودخانهها سیراب شود، باید عشرکامل گرفت[۵][۶][۷][۸]. اضافه بر این، میتوان گفت که رشیدیه چون از شاخههای ثعالبه هستند؛ از اینجهت تابع عقاید ایشان نیز میباشند. از جمله اینکه گرفتن گرفتن زکات از بندگان (بردگان) وقتی که دیگر بینیاز شدند یا دادن زکات به آنها وقتی که محتاج شدند، جایز است[۹][۱۰]. همچنین گفته شده است که این فرقه همچون ثعالبه، منکر قضا و قدرالهی بودند[۱۱][۱۲][۱۳]. همچنین باور داشتند که کودکان در عذاب پدرانشان شریکاند[۱۴].
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ محمدجواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، سال 1372 ش، چ دوم، ص 203، با ویرایش و اصلاح عبارات.
- ↑ ابوالحسن اشعری، مقالات الاسلامییّن، چاپ هلموت ریتر، ویسبادن ۱۴۰۰/۱۹۸۰، ج ۱، ص ۹۹-۱۰۰.
- ↑ عبدالقاهر بن طاهر بغدادی، الفرق بین الفرق، بیروت، انتشارات دارالکتب العلمیة، (بیتا)، ج ۱، ص ۸۲.
- ↑ محمد بن عبدالکریم شهرستانی، الملل و النحل، بیروت، سال ۱۴۰۶ ق، ج ۱، ص ۱۳۲.
- ↑ محمدجواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، سال 1372 ش، چ دوم، ص 203، با ویرایش و اصلاح عبارات.
- ↑ محمد بن عبدالکریم شهرستانی، الملل و النحل، ترجمه افضلالدین صدر ترکه اصفهانی، با تصحیح سید محمدرضا جلالی نایینی، چاپ تهران، سال 1321 ش، ص 119.
- ↑ عبدالقاهر بن طاهر بغدادی، الفرق بین الفرق، با اهتمام محمد زاهد بن حسن الکوثری، چاپ قاهره، سال 1948 م، ص 61.
- ↑ عبدالرزاق رسعنی، مختصر الفرق بین الفرق، با اهتمام فیلیپ خوری هیتی، چاپ مصر، سال 1924 م، ص 87.
- ↑ ابوالحسن اشعری، مقالات الاسلامییّن و اختلاف المصلین، چاپ هلموت ریتر، ویسبادن، سال 1980 م، ج ۱، ص ۹۸.
- ↑ محمد بن عبدالکریم شهرستانی، الملل و النحل، بیروت، سال ۱۴۰۶ ق، ج ۱، ص۱۳۱.
- ↑ ابن جوزی، تلبیس ابلیس، بیروت، سال 1368 ق، ج ۱، ص۲۰.
- ↑ محمودطاهر غزالی (نظام)، رسالة معرفة المذاهب، ج ۱، ص ۸۰.
- ↑ هفتاد و سه ملت یا اعتقادات مذاهب، رسالهای در فرق اسلام از آثار قرن هشتم هجری، با کوشش محمدجواد مشکور، تهران، انتشارات عطایی، سال ۱۳۳۷ ش، ص ۴۱.
- ↑ ابوالحسن اشعری، مقالات الاسلامییّن، چاپ هلموت ریتر، ویسبادن ۱۴۰۰/۱۹۸۰، ج ۱، ص۱۰۰.
منابع
- محمدجواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، سال 1372 ش، چ دوم، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 9 اردیبهشتماه 1405 ش.
- ابوالحسن اشعری، مقالات الاسلامییّن، چاپ هلموت ریتر، ویسبادن ۱۴۰۰/۱۹۸۰، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 9 اردیبهشتماه 1405 ش.
- عبدالقاهر بن طاهر بغدادی، الفرق بین الفرق، بیروت، انتشارات دارالکتب العلمیة، (بیتا)، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 9 اردیبهشتماه 1405 ش.
- محمد بن عبدالکریم شهرستانی، الملل و النحل، بیروت، سال ۱۴۰۶ ق، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 9 اردیبهشتماه 1405 ش.
- محمد بن عبدالکریم شهرستانی، الملل و النحل، ترجمه افضلالدین صدر ترکه اصفهانی، با تصحیح سید محمدرضا جلالی نایینی، چاپ تهران، سال 1321 ش، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 9 اردیبهشتماه 1405 ش.
- عبدالقاهر بن طاهر بغدادی، الفرق بین الفرق، با اهتمام محمد زاهد بن حسن الکوثری، چاپ قاهره، سال 1948 م، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 9 اردیبهشتماه 1405 ش.
- عبدالرزاق رسعنی، مختصر الفرق بین الفرق، با اهتمام فیلیپ خوری هیتی، چاپ مصر، سال 1924 م، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 9 اردیبهشتماه 1405 ش.
- ابن جوزی، تلبیس ابلیس، بیروت، سال 1368 ق، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 9 اردیبهشتماه 1405 ش.
- محمودطاهر غزالی (نظام)، رسالة معرفة المذاهب، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 9 اردیبهشتماه 1405 ش.
- هفتاد و سه ملت یا اعتقادات مذاهب، رسالهای در فرق اسلام از آثار قرن هشتم هجری، با کوشش محمدجواد مشکور، تهران، انتشارات عطایی، سال ۱۳۳۷ ش، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 9 اردیبهشتماه 1405 ش.
