پرش به محتوا

خنفریه

از ویکی‌وحدت
خنفریه
نامخنفریه
موسسعلی‌‌ بن‌ فضل خنفری
عقیده1. ادعای پیامبری در باره موسس. 2. جایز بودن محرمات.

خنفریه‏، شاخه‌ای از فرقه «اسماعیلیه» و از پیروان علی‌‌ بن‌ فضل خنفری داعی اسماعیلی در یمن بودند.

شرح حال

وی در سال 290 هجری قمری، از مبلغین مهدی منتظر اسماعیلی شد و گروهی از قبایل یمن گرد او جمع شدند، سپس مناطق زبید و صنعا را در اختیار خود گرفت.

انحرافات

علی‌ بن‌ فضل مدعی پیامبری بود و محرمات را جایز می‌دانست. او به کارگزاران خود چنین نامه می‌نوشت: «من باسط الارض و داحیها و مزلل الجبال و مرسیها، علی بن فضل الی عبده فلان»؛ یعنی: «از کسی که زمین را بگسترد و کوه‌ها را به جنبش درآورد و بر پای دارد، علی‌ بن‌ فضل به بنده خود فلان.» گویند چون بر مسند نبوت نشست، یکی از شعرای یمن در مدح او چنین سرود:

خذی العود یا هذه و اضربی‏نقیم شرائع هذا النبی
تولی نبی، بنی‌هاشم‏ ‏و هذا نبی، بنی یعربی
فحط الصلاة و حط الزکاةو حط الصیام و لم یتعب

یعنی: چنگ برگیرید و بزنید تا شرایع این پیامبر (جدید) را برپا داریم. از پیامبر بنی‌هاشم روی بگردانید و این پیامبر بنی‌یعرب (یعرب بن قحطان) است. این پیامبر، نماز و روزه و زکات را از شما برداشت و شما را از رنج به‌ جای آوردن آنها برهانید. علاوه بر موارد گذشته، مؤذنین در اذان به نفع او شهادت می‌دادند و می‌گفتند: اشهد أنّ علی‌ بن‌ فضل رسول‌الله، نشوان الحمیری می‏‌نویسد: ظن غالب آن است که او از خطابیه بوده، زیرا آنان پیشوایان خود را انبیا می‌خواندند.

مدت حکومت

مدت فرمان‌روایی علی‌ بن‌ فضل، سیزده سال بوده و سر انجام به دلیل مسمومیت از دنیا رفت[۱][۲][۳].

جستارهای وابسته

پانویس

  1. محمدجواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، سال 1372 ش، چ دوم، ص 186، با ویرایش و اصلاح عبارات.
  2. الحمادی الیمانی، کشف الاسرار الباطنیة و اخبار القرامطة، تحقیق الشیخ محمد زاهد بن الحسن الکوثری، قاهره، سال 1939 م، ص 28 - 32.
  3. نشوان بن سعید الحمیری، الحور العین، تحقیق کمال مصطفی، مصر، سال 1948 م، ص 198 - 200.

منابع

  • محمدجواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، سال 1372 ش، چ دوم، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 24 فروردین‌ماه 1405 ش.
  • الحمادی الیمانی، کشف الاسرار الباطنیة و اخبار القرامطة، تحقیق الشیخ محمد زاهد بن الحسن الکوثری، قاهره، سال 1939 م، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 24 فروردین‌ماه 1405 ش.
  • نشوان بن سعید الحمیری، الحور العین، تحقیق کمال مصطفی، مصر، سال 1948 م، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 24 فروردین‌ماه 1405 ش.