حماریه (معتزله)
| حماریه (معتزله) | |
|---|---|
 | |
| نام رایج | حماریه |
| موسس | منسوب به مروان حمار |
| عقیده | معقتقد به تناسخ و مسخ |
حماریه، شاخهای از فرقه «معتزله» بودند که در عسکرمکرم (از نواحی شوشتر خوزستان) زندگی میکردند.
موسس فرقه
پایهگذار این فرقه دقیقاً مشخص نیست، ولی ظاهرا این فرقه به مروان بن محمد ملقب به مروان حمار آخرین خلیفه بنیامیه منسوب است. محمد بن اسحاق الندیم در «الفهرست ص 338» نوشته است که: مروان بن محمد، زندیق و شاگرد جعد بن درهم- نقش بزرگی در ایجاد این فرقه داشته است[۱]. میتوان گفت که افرادی چون سلیمان ضمیری و خالد بن عبدالله نیز در تاسیس این فرقه نقش داشتند.
تاریخچه
در منابع مورد دسترس مذاهب اسلامی، فقط به بیان نام این فرقه بدون اشاره به دلیل آن، اکتفا شده است[۲]. با اینحال، اشخاصی چون عبدالکریم شهرستانی، ابن حزم و ابن جوزی در آثار خود نامی از این فرقه نیاوردند.
اعتقادات
حماریه نیز چون دیگر فرقهها دارای اعتقادات مختلفی بودند. از جمله به تناسخ اعتقاد داشتند و این اعتقاد را از احمد بنخابط (خابطیه) و نیز عباد بن سلیمان الضمری فرا گرفتند و گفتند خداوند بعضی از افراد را مسخ کرده و به شکل میمون و خوک درآورده و آنان پس از مسخ صورت آدم درآمدند. علاوه باور داشتند که اگر مقداری گوشت را در خاک دفن کنند و آن گوشت به کرم تبدیل شود، کرمهایی که به وجود میآید، آفرینندهاش انسان است نه خداوند! [۳][۴][۵][۶].
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ محمدجواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، سال 1372 ش، چ دوم، ص 165.
- ↑ تقیالدین مقریزی، المواعظ و الاعتبار بذکر الخطط و الآثار ، ج 2 ص 347.
- ↑ محمدجواد مشکور، همان.
- ↑ عبدالرزاق بن رزقالله الرسعنی، مختصر کتاب الفرق بین الفرق، با اهتمام فیلیپ خوری هیتی، مصر، سال 1924 م، ص 167.
- ↑ عبدالقاهر بن طاهر بغدادی، الفرق بین الفرق، با اهتمام محمدزاهد بنحسن الکوثری، قاهره، سال 1948 م، ص 142.
- ↑ شاهفور بن طاهر اسفرایینی، التبصیر فی الدین، تحقیق شیخ محمد زاهد بن الحسن الکوثری، قاهره، سال 1940 م، ص 82.
منابع
- محمدجواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، سال 1372 ش، چ دوم، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 13 فروردینماه 1405 ش.
- تقیالدین مقریزی، المواعظ و الاعتبار بذکر الخطط و الآثار، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 13 فروردینماه 1405 ش.
- عبدالرزاق بن رزقالله الرسعنی، مختصر کتاب الفرق بین الفرق، با اهتمام فیلیپ خوری هیتی، مصر، سال 1924 م، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 13 فروردینماه 1405 ش.
- عبدالقاهر بن طاهر بغدادی، الفرق بین الفرق، با اهتمام محمدزاهد بن حسن الکوثری، قاهره، سال 1948 م، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 13 فروردینماه 1405 ش.
- شاهفور بن طاهر اسفرایینی، التبصیر فی الدین، تحقیق شیخ محمدزاهد بن الحسن الکوثری، قاهره، سال 1940 م، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 13 فروردینماه 1405 ش.
