سلیمانیه (زیدیه): تفاوت میان نسخهها
جز (جایگزینی متن - 'رده: کلام ' به ' ') |
|||
(۲۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد) | |||
خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات فرق و مذاهب | |||
| عنوان = سلیمانیه | |||
| تصویر = | |||
| توضیح تصویر = | |||
| نام =سلیمانیه | |||
| نام رایج = | |||
| تاریخ شکل گیری = | |||
| قرن شکل گیری = | |||
| مبدأ شکل گیری = | |||
| موسس =سلیمانبنجریر | |||
| عقیده = اصول اندیشههای سلیمانیه با دیگر فرقههای زیدیه اختلاف چندانی ندارد. 1. در باره مسئله خلافت حضرت علی را بر حق میدانستند اما خلافت ابوبکر و عمر را نیز پذیرفته بودند و میگفتند اگر خطایی رخ داده اجتهادی بوده.2. انسان قبل از انجام فعل دارای استطاعت و جزئی از وجود مستطیع است. 3. در مسأله بداء و تقیه امامیه را مورد انتقاد و طعن قرار داده میگفتند شرط نیست که امام از نظر علم افضل امت باشد، بلکه همان مقدار که بتواند جامعه اسلامی و مسلمین را اداره کند کافی است و حتی لازم نیست که مجتهد و خبیر به مواقع اجتهاد و آگاه به حلال و حرام باشد. | |||
}} | |||
'''سلیمانیه''' یا جریریّه از پیروان ''سلیمانبنجریر'' از فرق «[[زیدیه]]»اند. ابناثیر سُلَیمانی را به ضم سین، فتح لام و سکون یاء ضبط کرده است<ref>ابن اثیر، ''اللباب فی تهذیب الانساب''، ج 2، ص 132.</ref>. | |||
== | == وجه انتساب == | ||
ایشان از آن جهت سلیمانیه نامیده شدند که از متکلم معروف، ''سلیمانبنجریر رقی'' پیروی میکردند<ref>فخر رازی، ''اعتقادات فِرَق المسلمین و المشرکین''، ص 62.</ref>،<ref>محمدبنحسین رازیآبی، ''تبصرة العوام''، ص 186.</ref>،<ref>عباس اقبال آشتیانی، ''خاندان نوبختی''، ص 186.</ref>،<ref>محمد شمس الدین آملی، ''نفائس الفنون فی عرایس العیون''، ج 2، ص 276.</ref>. | |||
== | == شرح حال == | ||
''سلیمانبنجریر رقی'' پایهگذار فرقه سلیمانیه یا جریریه است<ref>علی بن الحسین المسعودی، ''مروج الذهب و معادن الجوهر''، ج ۱، ص ۴۳۹.</ref>،<ref> عبدالکریم سمعانی، ''الانساب''، ج ۷، ص ۱۹۹.</ref>، او از علمای کلامی زیدیه و نیز از فقها بود.<ref>ابوالفرج اصفهانی، ''مقاتل الطالبین''، ج۱، ص۳۲۵.</ref>،<ref>احمد ابن قاسم صنعانی، ''البحر الزخار''، ج ۱، ص ۱۵.</ref>. این شخصیت، مردم را تشویق میکرد تا به مکتب زیدیه در آیند.<ref>ابوالفرج اصفهانی، ''مقاتل الطالبین''، ج ۱، ص ۳۲۵.</ref>. علاوه، وی مناظراتی با هشام بن حکم در مجلس متکلمین در محضر هارون داشته است.<ref>ابن شهرآشوب، ''مناقب آل ابیطالب''، ج ۱، ص ۲۳۵.</ref>. سلیمان از کسانی بود که برای دربار هارون عباسی خدماتی شایستهای انجام داد. | |||
از سابقه اعمال و اعتقادات این شخص بهدست میآید که وی در اعتقاد زیدی ولی در عمل عباسی بوده و با امامیه رابطهای جز همراه با بغض و عناد نداشته است<ref>علی بن یونس نباطی بیاضی، ''الصراط المستقیم''، ج ۲، ص ۲۷۰.</ref>. | |||
== | == تاریخ تاسیس فرقه == | ||
این فرقه در دوره حکومت [[منصور عباسی|منصور دوانیقی]] تاسیس شد<ref>محمد بن عبدالکریم شهرستانی، ''الملل و النحل''، ص ۱۸۶.</ref>. | |||
== | == اصول اعتقادی == | ||
سلیمانیه | اصول اندیشههای سلیمانیه با دیگر فرقههای زیدیه اختلاف چندانی ندارد. | ||
=== | === خلافت === | ||
سلیمانیه | سلیمانیه عقیده داشتند هرچند علی (علیهالسّلام) برترین شخص برای خلافت [[محمد بن عبدالله (خاتم الانبیا)|پیامبر (صلّیالله علیه وآله)]] بوده است، با این حال خلافت ابوبکر و عمر را نیز پذیرفته بودند و میگفتند که اگر خطایی دراینباره رخ داده باشد، اجتهادی بوده است. بر همین مبنا امامت مفضول یعنی خلافت ابوبکر و عمر را قبول داشتند و میگفتند که مسلمانان با اینکه در بیعت [[علی بن ابیطالب|امیرالمؤمنین علی (علیهالسّلام)]] اصلح را ترک کردند، اما فاسق و کافر شمرده نمیشوند. سلیمانیه بر خلاف موضع مسالمت جویانهشان در موضوع خلافت ابوبکر و عمر، اما در برخورد با عثمان و خلافت وی او را سخت نکوهیدند و به کفر او و فسق طرفدارانش حکم کردند و علاوه عایشه، طلحه و زبیر را به دلیل جنگ با امام علی (علیهالسّلام)، کافر شمردند. همین موضع سبب شده است که اهلسنت، سلیمانبنجریر و پیروان او را تکفیر کنند<ref>محمد جواد مشکور، ''فرهنگ فرق اسلامی''، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، سال 1372 ش، چ دوم، ص 234، با ویرایش.</ref>،<ref>حسین صابری، ''تاریخ فرق اسلامی''، ج 2، ص 101.</ref>. | ||
=== | === اسماء و صفات === | ||
در مسأله | سلیمانیه در مسأله اسماء و صفات الهی معتقد بودند که خداوند عالِم است به علمی که آن علم نه خود اوست و نه غیر او، و علم او یک شئ است. آنان درباره قدرت، حیات و دیگر صفات نیز چنین عقیده ای داشتند<ref>''همان''.</ref>. | ||
=== | === استطاعت === | ||
همچنین معتقد بودند که انسان قبل از انجام فعل دارای استطاعت و جزئی از وجود مستطیع است<ref>''همان''.</ref>. | |||
== | === بداء و تقیه === | ||
سلیمان | سلیمان در مسأله «[[بداء]]» و «[[تقیه]]» [[امامیه]] را مورد انتقاد و طعن قرار داد و میگفت شرط نیست که [[ائمه|امام]] از نظر علم افضل امت باشد، بلکه همان مقدار که بتواند جامعه اسلامی و مسلمین را اداره کند کافی است و حتی لازم نیست که مجتهد و خبیر به مواقع اجتهاد و آگاه به حلال و حرام باشد<ref>محمد جواد مشکور، ''همان''.</ref>. | ||
==پانویس== | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | |||
[[رده: فرق و مذاهب]] | {{فرق و مذاهب}} | ||
[[رده:فرق و مذاهب]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۴ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۶
سلیمانیه | |
---|---|
![]() | |
نام | سلیمانیه |
موسس | سلیمانبنجریر |
عقیده | اصول اندیشههای سلیمانیه با دیگر فرقههای زیدیه اختلاف چندانی ندارد. 1. در باره مسئله خلافت حضرت علی را بر حق میدانستند اما خلافت ابوبکر و عمر را نیز پذیرفته بودند و میگفتند اگر خطایی رخ داده اجتهادی بوده.2. انسان قبل از انجام فعل دارای استطاعت و جزئی از وجود مستطیع است. 3. در مسأله بداء و تقیه امامیه را مورد انتقاد و طعن قرار داده میگفتند شرط نیست که امام از نظر علم افضل امت باشد، بلکه همان مقدار که بتواند جامعه اسلامی و مسلمین را اداره کند کافی است و حتی لازم نیست که مجتهد و خبیر به مواقع اجتهاد و آگاه به حلال و حرام باشد. |
سلیمانیه یا جریریّه از پیروان سلیمانبنجریر از فرق «زیدیه»اند. ابناثیر سُلَیمانی را به ضم سین، فتح لام و سکون یاء ضبط کرده است[۱].
وجه انتساب
ایشان از آن جهت سلیمانیه نامیده شدند که از متکلم معروف، سلیمانبنجریر رقی پیروی میکردند[۲]،[۳]،[۴]،[۵].
شرح حال
سلیمانبنجریر رقی پایهگذار فرقه سلیمانیه یا جریریه است[۶]،[۷]، او از علمای کلامی زیدیه و نیز از فقها بود.[۸]،[۹]. این شخصیت، مردم را تشویق میکرد تا به مکتب زیدیه در آیند.[۱۰]. علاوه، وی مناظراتی با هشام بن حکم در مجلس متکلمین در محضر هارون داشته است.[۱۱]. سلیمان از کسانی بود که برای دربار هارون عباسی خدماتی شایستهای انجام داد. از سابقه اعمال و اعتقادات این شخص بهدست میآید که وی در اعتقاد زیدی ولی در عمل عباسی بوده و با امامیه رابطهای جز همراه با بغض و عناد نداشته است[۱۲].
تاریخ تاسیس فرقه
این فرقه در دوره حکومت منصور دوانیقی تاسیس شد[۱۳].
اصول اعتقادی
اصول اندیشههای سلیمانیه با دیگر فرقههای زیدیه اختلاف چندانی ندارد.
خلافت
سلیمانیه عقیده داشتند هرچند علی (علیهالسّلام) برترین شخص برای خلافت پیامبر (صلّیالله علیه وآله) بوده است، با این حال خلافت ابوبکر و عمر را نیز پذیرفته بودند و میگفتند که اگر خطایی دراینباره رخ داده باشد، اجتهادی بوده است. بر همین مبنا امامت مفضول یعنی خلافت ابوبکر و عمر را قبول داشتند و میگفتند که مسلمانان با اینکه در بیعت امیرالمؤمنین علی (علیهالسّلام) اصلح را ترک کردند، اما فاسق و کافر شمرده نمیشوند. سلیمانیه بر خلاف موضع مسالمت جویانهشان در موضوع خلافت ابوبکر و عمر، اما در برخورد با عثمان و خلافت وی او را سخت نکوهیدند و به کفر او و فسق طرفدارانش حکم کردند و علاوه عایشه، طلحه و زبیر را به دلیل جنگ با امام علی (علیهالسّلام)، کافر شمردند. همین موضع سبب شده است که اهلسنت، سلیمانبنجریر و پیروان او را تکفیر کنند[۱۴]،[۱۵].
اسماء و صفات
سلیمانیه در مسأله اسماء و صفات الهی معتقد بودند که خداوند عالِم است به علمی که آن علم نه خود اوست و نه غیر او، و علم او یک شئ است. آنان درباره قدرت، حیات و دیگر صفات نیز چنین عقیده ای داشتند[۱۶].
استطاعت
همچنین معتقد بودند که انسان قبل از انجام فعل دارای استطاعت و جزئی از وجود مستطیع است[۱۷].
بداء و تقیه
سلیمان در مسأله «بداء» و «تقیه» امامیه را مورد انتقاد و طعن قرار داد و میگفت شرط نیست که امام از نظر علم افضل امت باشد، بلکه همان مقدار که بتواند جامعه اسلامی و مسلمین را اداره کند کافی است و حتی لازم نیست که مجتهد و خبیر به مواقع اجتهاد و آگاه به حلال و حرام باشد[۱۸].
پانویس
- ↑ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الانساب، ج 2، ص 132.
- ↑ فخر رازی، اعتقادات فِرَق المسلمین و المشرکین، ص 62.
- ↑ محمدبنحسین رازیآبی، تبصرة العوام، ص 186.
- ↑ عباس اقبال آشتیانی، خاندان نوبختی، ص 186.
- ↑ محمد شمس الدین آملی، نفائس الفنون فی عرایس العیون، ج 2، ص 276.
- ↑ علی بن الحسین المسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج ۱، ص ۴۳۹.
- ↑ عبدالکریم سمعانی، الانساب، ج ۷، ص ۱۹۹.
- ↑ ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبین، ج۱، ص۳۲۵.
- ↑ احمد ابن قاسم صنعانی، البحر الزخار، ج ۱، ص ۱۵.
- ↑ ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبین، ج ۱، ص ۳۲۵.
- ↑ ابن شهرآشوب، مناقب آل ابیطالب، ج ۱، ص ۲۳۵.
- ↑ علی بن یونس نباطی بیاضی، الصراط المستقیم، ج ۲، ص ۲۷۰.
- ↑ محمد بن عبدالکریم شهرستانی، الملل و النحل، ص ۱۸۶.
- ↑ محمد جواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، سال 1372 ش، چ دوم، ص 234، با ویرایش.
- ↑ حسین صابری، تاریخ فرق اسلامی، ج 2، ص 101.
- ↑ همان.
- ↑ همان.
- ↑ محمد جواد مشکور، همان.